Душанба, 27 Август 2018 15:10

722/2 - ҳадис

 

722- وَعَنْهَا قَالَتْ: كَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، اليُمْنَى لِطُهُورِهِ وَطَعَامِهِ، وَكَانَتِ اليُسْرَى لِخَلاَئِهِ وَمَا كَانَ مِنْ أَذًى. حديث صحيح، رواه أبو داود وغيره بإِسناد صحيحٍ.

 

722/2. Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:

"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўнг қўллари таҳорат ва таом учун, чап қўллари эса ҳожатхона ва бошқа азият берувчи нарсаларга эди.

Абу Довуд ва бошқалар саҳиҳ иснод билан ривоят қилишди.

Душанба, 27 Август 2018 15:09

721/1 - ҳадис

 

721- وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا قَالَتْ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يُعْجِبُهُ التَّيمُّنُ فِي شَأْنِهِ كُلِّهِ: فِي طُهُوِرِهِ، وَتَرجُّلِهِ، وَتَنَعُّلِهِ. مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.

 

721/1 Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:

«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам таҳоратларида ҳам, таранишларида ҳам, пойабзал кийишларида ҳам ўнгдан бошлашни яхши кўрар эдилар».

Муттафақун алайҳ.

 

99- باب استحباب تقديم اليمين في كل مَا هو من باب التكريم

 

99-боб

Яхши ва мукаррам ишлар хусусида ўнг томондан бошлашнинг маҳбублиги

 

كالوضوءِ وَالغُسْلِ وَالتَّيَمُّمِ، وَلُبْسِ الثَّوْبِ وَالنَّعْلِ وَالخُفِّ وَالسَّرَاوِيلِ وَدُخُولِ الْمَسْجِدِ، وَالسِّوَاكِ، وَالإكْتِحَالِ، وَتَقْلِيمِ الأَظْفَارِ، وَقَصِّ الشَّارِبِ، وَنَتْفِ الإبْطِ، وَحَلْقِ الرَّأْسِ، وَالسَّلاَمِ مِنَ الصَّلاَةِ، وَالأَكْلِ، وَالشُّرْبِ، وَالْمُصَافَحَةِ، وَاسْتِلاَمِ الحَجَرِ الأَسْوَدِ، وَالْخُرُوجِ مِنَ الْخَلاَءِ، وَالأَخْذِ وَالعَطَاءِ وَغَيْرِ ذَلِكَ مِمَّا هُوَ فِي مَعْنَاهُ. وَيُسْتَحَبُّ تَقْدِيمُ اليَسَارِ فِي ضِدِّ ذَلِكَ، كَالإمْتِخَاطِ وَالبُصَاقِ عَنْ اليَسَارِ، وَدُخُولِ الْخَلاَءِ، وَالْخُرُوجِ مْنَ الْمَسْجِدِ، وَخَلْعِ الْخُفِّ وَالنَّعْلِ وَالسَّرَاوِيلِ وَالثَّوْبِ، وَالإسْتِنْجَاءِ وَفِعْلِ الْمُسْتَقْذَرَاتِ وَأَشْبَاهِ ذَلِكَ.

قَالَ الله تَعَالَى: {فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتَابَهُ بِيَمِينِهِ فَيْقُولُ هَاؤُمُ اقْرَأُوا كِتَابِيَهْ} [الحاقة: 19] الآيات،

وقَالَ تَعَالَى: {فَأَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ وَأَصْحَابُ الْمَشْئَمَةِ مَا أَصْحَابُ الْمَشْئَمَةِ} [الواقعة: 8-9].

 

Ўнгдан бошлаш маҳбуб бўлган яхши ишлар қуйидагилардир.

Таҳорат, ғусл, таяммум, кийим, пойафзал, маҳси, иштон кийишда, масжидга кириш, мисвок ишлатиш ва сурма қўйиш, тирноқ олиш, мўйловни қисқартириш, қўлтиқ тукларини юлиш, соч олдириш, намоздан халос бўлгандаги салом, ейиш, ичиш, қўл бериб сўрашиш, қора тошни ушлаш, ҳожатхонадан чиқиш, олиш ва бериш каби ишлар ва бундан бошыа шу маънодаги ишларда ўнг томондан бажариб, буларнинг аксида эса чап томондан бошлаш.

Чапдан бошлаш маҳбуб бўлган ишлар қуйидагилардир.

Бурунни чайганда, балғам ташлаганда, ҳожатхонага кирганда, масжиддан чиққанда, маҳси, пойафзал, иштон ва кийимларни ечганда, истинжода ҳамда шунга ўхшаш бошқа жирканч ишларда.

Аллоҳ Таоло: «Бас, энди ўз китоби — номаи аъмоли ўнг қўлидан берилган кишига келсак, бас у: «Мана, менинг китобимни ўқинглар», дер» (Ал-Ҳаққа сураси, 19-оят).

«Бас, (у уч тоифадан биринчиси) ўнг томон эгаларидир. Ўнг томон эгалари (бўлмоқ) не (саодат)дир. (Иккинчи тоифа) шум — чап томон эгаларидир. Шум — чап томон эгалари (бўлмоқ) не (бахтсизлик)дир!» (Воқеъа сураси, 8-9-оятлар), деб айтган.

Душанба, 27 Август 2018 15:07

720/2 - ҳадис

 

720- وعنِ ابنِ عُمَرَ رضي اللَّه عنهما أَن رسول اللَّه صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ كانَ يَخْرُجُ مِنْ طَرِيقِ الشَّجَرَةِ وَيَدْخُلُ مِنْ طَريقِ الْمُعَرَّسِ، وَإِذَا دَخَلَ مَكَّةَ دَخَلَ مِنَ الثَّنِيَّةِ العُلْيَا وَيَخْرُجُ مِنَ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى. مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.

 

720/2. Ибн Умар розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам (Мадинадан) Шажара* йўли орқали чиқиб, Муъаррас* йўлидан кирар эдилар. Маккага юқори довон (Хужун)дан кирар ва ундан қуйи довон (Шабийка) орқали чиқиб кетар эдилар».

Муттафақун алайҳ.

Изоҳ: «Юқори довон» (Ас-Санийя ал-ъуля) ва «Қуйи довон» (Ас-Санийя ас-суфла) Макка атрофидаги маълум довонлардир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Маккага юқори жойдан кириб, пастроқ жойдан чиқишни маъқул кўрганлар.

* Шажара – Мадина-Макка йўлидаги жой номи.

* «Муъаррас»нинг маъноси сафар асносида тунаш учун, дам олиш учун тушиладиган жойдир. У Зулҳулайфадаги бир мавзе бўлиб, у ерда йўловчилар тунашган. Бу икки жой Мадинадан 6 мил (11,088 км) узоқликда жойлашган.

Душанба, 27 Август 2018 15:06

719/1 - ҳадис

 

719- عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ عِيْدٍ خَالَفَ الطَّرِيقَ. رَوَاهُ البُخَارِيُّ.

قوله: «خَالَفَ الطَّرِيقَ» يعني: ذَهَبَ في طَرِيقٍ وَرَجَعَ في طَرِيقِ آخَرَ.

 

719/1. Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

"Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам  ҳайит бўлса, (бориш ва қайтиш) йўлларини бошқа‑бошқа қилардилар (яъни ибодат ўринлари кўпайиши учун бир томондан бориб, иккинчи томондан қайтардилар).

Имом Бухорий ривоятлари.

Фойда: Имом Нававий зикр қилишларича, йўлни ўзгартиришдаги ҳикматлар ибодатни кўпайтириш ёки Қиёматда иккита йўлни гувоҳлик бериши ёки Аллоҳни зикри таралиши ёки камбағалларга садақа улашиш учун ёки мунофиқларни ғазабини қўзғаш учун ёки раҳматга етишиш мақсадида бўлади.

 

98- باب استحباب الذهاب إِلَى صلاة العيد وعيادة المريض والحج والغزو والجنازة ونحوها من طريق، والرجوع من طريق آخر لتكثير مواضع العبادة

 

98-боб

Ҳайит намозига, касал кўргани борганда ҳамда ҳаж, ғазот, жаноза ва бундан бошқа нарсаларга бир йўлдан бориб, икинчи йўл билан қайтишнинг мустаҳаблиги. Токи ибодат ўринлари кўпайсин.

Душанба, 27 Август 2018 15:00

718/1 - ҳадис

 

718- عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا الإسْتِخَارَةَ فِي الأُمُورِ كُلِّهَا كَالسُّورَةِ مِنَ القُرْآنِ، يَقُولُ: إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالأَمْرِ، فَلْيَركَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الفَرِيضَةِ ثُمَّ لِيَقُلْ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ، وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ العَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ، وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ، وَأَنْتَ عَلاَّمُ الغُيُوبِ. اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِيْنِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي» أَوْ قَالَ: «عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ، فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي، ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيْهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِيْنِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي» أَوْ قَالَ: «عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ، فَاصْرِفْهُ عَنِّي، وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ، ثُمَّ رَضِّنِي بِهِ». قَالَ: وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ. رَوَاهُ البُخَارِيُّ.

 

718/1. Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизга ишларнинг барчасида истихорани (хайрни талаб қилишни) худди Қуръондаги сура каби ўргатар эдилар. У зот: «Сизлардан бирингиз бир ишни қасд қилса, фарздан ташқари икки ракъат намоз ўқисин. Сўнг: «Аллоҳумма инний астахийрука биъилмика, ва астақдирука биқудротика ва ас`алука мин фазликал ъазийм. Фаиннака тақдиру ва ла ақдиру ва таъламу ва ла аъламу ва анта ъалламул ғуйуб. Аллоҳумма ин кунта таъламу анна ҳазал амро хойрун лий фий дийний ва маъаший ва ъақибати амрий, ъажили амрий ва ажилиҳи, фақдурҳу лий ва йассирҳу лий, сумма барик лий фийҳи. Ва ин кунта таъламу анна ҳазал амро шаррун лий фий дийний ва маъаший ва ъақибати амрий, ъажили амрий ва ажилиҳи фасрифҳу ъанний васрифний ъанҳу вақдурлийал хойро ҳайсу кана сумма роззиний биҳ», деб ҳожатини айтсин», дедилар.

(Маъноси: «Аллоҳим! Албатта, мен Сенинг илминг ила истихора* қиламан. Сенинг қудратинг ила қудрат сўрайман. Сенинг улуғ фазлингдан сўрайман. Чунки Сен қодирсан, мен қодир эмасман. Сен билурсан, мен билмасман. Сен ғайбларни ниҳоятда билувчи Зотсан. Аллоҳим! Агар ушбу иш менга динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида (охиратимда) [ёки «ҳозирги ишимдаю келгусида» дедилар] яхши эканини билсанг, уни менга тақдир қилгин, менга осон қилгин, сўнгра уни мен учун баракали қилгин. Агар ушбу иш мен учун динимда, ҳаётимда ва ишимнинг оқибатида (охиратимда) [ёки «ҳозирги ишимдаю келгусида» дедилар] ёмон эканини билсанг, уни мендан буриб юбор, мени ундан буриб юбор. Ва менга қаерда бўлса ҳам яхшиликни тақдир қил. Сўнгра мени унга рози қил», десин».

* Истихора – «хайрни талаб қилиш» деган маънони англатади. Мусулмон киши икки ишдан қайси бирини қилишни билмай қолганида истихора намозини ўқийди. Бу намозни ҳар бир ишдан олдин ўқиш мустаҳабдир.

 

97- باب الإستِخارة والمشاورة

 

97-боб

Истихора ва маслаҳат қилиш ҳақида

 

 

قَالَ الله تَعَالَى: {وَشَاوِرْهُمْ فِي الأَمْرِ} [ آل عمران: 159].

وقال الله تَعَالَى: {وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ} [الشورى : 38] أيْ: يَتَشَاوَرُونَ بَيْنَهُمْ فِيهِ.

 

Аллоҳ Таоло: «Ва ишларингизда уларга маслаҳат солинг» (Оли Имрон сураси, 159-оят).

«Уларнинг ишлари (мудом) ўзаро шўро-маслаҳат (билан) бўлур» (Шўро сураси, 38-оят), деб айтган.

Душанба, 27 Август 2018 14:55

717/5 - ҳадис

 

717- وَعَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللهِ، إِنِّي أُرِيدُ سَفَرًا، فَزَوِّدْنِي، فَقَالَ: «زَوَّدَكَ اللهُ التَّقْوَى». قَالَ: زِدْنِي، قَالَ: «وَغَفَرَ ذَنْبَكَ»، قَالَ: زِدْنِي، قَالَ: «وَيَسَّرَ لَكَ الْخيْرَ حَيْثُمَا كُنْتَ». رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: حَدِيثٌ حَسَنٌ.

 

717/5. Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

"Бир киши Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, мен сафар қилишни хоҳлайман, сафарга етарли нарса билан таъминланг», деганида, у зот: «Аллоҳ сени тақво билан таъминласин», дедилар. Ҳалиги киши: «Яна зиёда қилинг», деганида, У зот: «Гуноҳингни кечирсин», дедилар. Ҳалиги киши: «Яна зиёда қилинг», деганида, у зот: «Қаерда бўлсанг ҳам сенга яхшиликларни енгил қилсин», дедилар.

Имом Термизий ривоят қилиб, ҳасан ҳадис, дедилар.

 Фойда: Сафар қилишни хоҳлаган киши дўсти ёки олим кишидан дуои-хайр олиб кетишнинг маҳбублиги.

 

Душанба, 27 Август 2018 14:54

716/4 - ҳадис

 

716- وَعَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ يَزِيدَ الخَطْمِيِّ الصَّحَابيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوَدِّعَ الجَيْشَ، قَالَ: «أَسْتَوْدِعُ اللهَ دِينَكُمْ، وَأَمَانَتَكُمْ، وَخَوَاتِيمَ أَعْمَالِكُمْ».

حَدِيثٌ صَحِيحٌ، رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَغَيْرُهُ بِإِسْنَادٍ صَحِيحٍ.

 

716/4. Абдуллоҳ ибн Язид ал-Хотмий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

"Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон аскарлар билан хайрлашмоқчи бўлсалар, «Аставдиъуллоҳа дийнакум ва амонатакум ва хавотима аъмоликум», деб айтардилар".

Абу Довуд ривоятлари.

islom.uz © 2003-2018.
Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.


Яндекс.Метрика
Masjid.uz.
Отличные.