Душанба, 27 Август 2018 14:51

715/3 - ҳадис

 

715- وَعَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَبْدَ اللهِ بْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا كَانَ يَقُولُ لِلرَّجُلِ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا: ادْنُ مِنِّي حَتَّى أُوَدِّعَكَ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ يُوَدِّعُنَا، فَيَقُولُ: أَسْتَوْدِعُ اللهَ دِينَكَ، وَأَمَانَتَكَ، وَخَوَاتِيمَ عَمَلِكَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ، وَقَالَ: حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ.

 

715/3. Солим ибн Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

"Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳумо бирор одам сафар қилишни хоҳласа, унга: «Менга яқин кел, худди Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам хайрлашганларидек, хайрлашаман», деб: «Аставдиъуллоҳа дийнака ва амонатака ва хавотима ъамалика», деб айтардилар".

(Маъноси: «Дининг, омонатинг ва амалингнинг хотимасини Аллоҳга топширдим»).

Имом Термизий ривоят қилиб, буни ҳасан, саҳиҳ, дедилар.

Душанба, 27 Август 2018 14:50

714/2 - ҳадис

 

714- وَعَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: اسْتَأْذَنْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فِي الْعُمْرَةِ، فَأَذِنَ، وَقَالَ: «لاَ تَنْسَنَا يَا أُخَيَّ مِنْ دُعَائِكَ»، فَقَالَ كَلِمَةً مَا يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الدُّنْيَا.

وَفِي رِوَايَةٍ، قَالَ: «أَشْرِكْنَا يَا أُخَيَّ فِي دُعَائِكَ». رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ، وَالتِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ.

 

714/2. Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

"Набий соллаллоҳу алайҳи васалламдан умра ибодатини адо қилиш учун изн сўрадим. У зот изн бериб: «Эй биродарим, дуоингда бизни ҳам унутмагин», дедилар. Умар: «Бу калима ўрнига бутун дунёни менга берилганда ҳам мени масрур қилмас эди», деди».

Бошқа ривоятда у зот: «Дуоингда бизни ҳам шерик қилгин» бўлиб келган. Абу Довуд ва Термизий ривоятлари. Термизий ҳасан, саҳиҳ ҳадис, деганлар.

Душанба, 27 Август 2018 14:49

713/1 - ҳадис

 

713- وَعَنْ أَبِي سُلَيْمَانَ مَالِكِ بْنِ الحُويْرِثِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: أَتَيْنَا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ شَبَبَةٌ مُتَقَارِبُونَ، فَأَقَمْنَا عِنْدَهُ عِشْرِينَ لَيْلَةً، وَكَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ رَحِيمًا رَفِيقًا، فَظَنَّ أَنَّا قَدِ اشْتَقْنَا أَهْلَنَا، فَسَأَلَنَا عَمَّنْ تَرَكْنَا مِنْ أَهْلِنَا، فَأَخْبَرْنَاهُ، فَقَالَ: «ارْجِعُوا إِلَى أَهْلِيكُمْ فَأَقِيمُوا فِيْهِمْ، وَعَلِّمُوهُمْ وَمُرُوهُمْ، وَصَلُّوا صَلاَةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا، وَصَلُّوا كَذَا فِي حِينِ كَذَا، فَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَلْيُؤَذِّنْ لَكُمْ أَحَدُكُمْ، وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْبَرُكُمْ». مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.

زَادَ البُخَارِيُّ فِي رِوَايَةٍ لَهُ: «وَصَلَّوا كَمَا رَأَيتُمُونِي أُصَلِّي».

قوله: «رَحِيمًا رَفِيقًا» رُوِيَ بفاءٍ وقافٍ، وروِيَ بقافينٍ.

 

713/1. Абу Сулаймон Молик ибн Ҳувайрис розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

Биз тенгқур йигитлар Расуллулоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига келиб, у зотнинг ҳузурларида йигирма кеча турдик. Расуллулоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам раҳмдил ва мулойим киши эдилар. Гўёки биз аҳлларимизни соғинган, деб гумон қилиб, аҳллармиздан кимларни қолдирганимизни сўраб-суриштирдилар. Бизлар унинг хабарини бердик. У зот: «Аҳлларингиз ҳузурига бориб, улар билан туринглар. Ва таълим беринглар ҳамда (шариат аҳкомларини бажаришни) буюринглар. У намозни бу пайтда ва ундай намозни бундай пайтда адо этинглар. Агар намоз вақти кирса, бирингиз сизларга азон айтсин. Ҳамда ёши улуғларингиз имом бўлсин», дедилар.

Муттафақун алайҳ.

Имом Бухорий ривоятларида: «Мен қандай қилиб намоз ўқиганимни кўрсанглар, ўшандоқ ўқинглар»ни зиёда қилганлар.

Душанба, 27 Август 2018 14:47

712 - ҳадис

 

712- فَمِنْهَا حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ الَّذِي سَبَقَ فِي بَابِ إِكْرَامِ أَهْلِ بَيْتِ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ قَامَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فِينَا خَطِيبًا، فَحَمِدَ اللهَ، وَأَثْنَى عَلَيهِ، وَوَعَظَ وَذَكَّرَ ثُمَّ قَالَ: «أَمَّا بَعْدُ، أَلاَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ رَبِّي فَأُجِيبَ، وَأَنَا تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَليْنِ: أَوَّلهُمَا: كِتَابُ اللهِ، فِيهِ الهُدَى وَالنُّورُ، فَخُذُوا بِكِتَابِ اللهِ، وَاسْتَمْسِكُوا بِهِ» فَحَثَّ عَلَى كِتَابِ اللهِ، وَرَغَّبَ فِيهِ، ثُمَّ قَالَ: «وَأَهْلُ بَيْتِي، أُذَكِّرُكُمُ اللهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي». رَوَاهُ مُسْلِمٌ.  وَقَدْ سَبَقَ بِطُولِهِ.

 

  1. Аммо ҳадислардан Зайд ибн Арқам розияллоҳу анҳунинг ҳадислари бўлиб, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг аҳли байтларини ҳурмат қилиш бобида ўтди.

«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ўринларидан туриб, бизга хутба ўқиб, Аллоҳга ҳамду сано айтиб, ваъз қилдилар ва эслатдилар, сўнгра: «Аммо баъд! Огоҳ бўлинг, эй инсонлар. Мен ҳам бир одамман. Яқин кунларда Раббим элчиси (Азроил) келсалар, мен у элчининг буйруқларига лаббай, деб бу дунёдан рихлат қиламан. Сизларга икки улкан нарса ташлаб кетмоқдаман. Уларнинг бири Аллоҳнинг китоби Қуръони каримдир. Унда адашганлар учун ҳидоят ва зулматда қолганлар учун нур бордир. Бу китобни маҳкам ушлаб, унга амал қилинглар. Шу куни Аллоҳнинг китоби устида ташвиқ ва тарғиб қилдилар. Сўнгра иккинчиси – менинг аҳли байтим ҳақидадир. Мен хонадоним хусусида Аллоҳни эсларингизга соламан», деб ваъз-насиҳат қилдилар», дедилар.

Имом Муслим ривоятлари. Бунинг узун ҳолида юқорида ўтди.

 

96- باب وداع الصاحب ووصيته عند فراقه للسفر وغيره والدعاء لَهُ وطلب الدعاء مِنْهُ

 

96-боб

Дўсти билан видолашиш ва сафарга чиқишда ёки бошқа нарсаларга ажралиб кетаётганда насиҳат қилиш ҳамда дўстининг ҳаққига дуо қилиш ва дуо олиш ҳақида

 

قَالَ الله تَعَالَى: {وَوَصَّى بِهَا إبْرَاهِيمُ بَنِيهِ وَيَعْقُوبُ يَا بَنِيَّ إنَّ اللهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلاَ تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إذْ قَالَ لِبَنيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإسْمَاعِيلَ وَإسْحَاقَ إلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ} [البقرة: 132-133].
وأما الأحاديث فمنها:

 

 

Аллоҳ Таоло: «Иброҳим, у билан бирга Яъқуб ҳам болаларига шу динни васият қилиб, дедилар: «Ўғилларим, албатта, Аллоҳ сизлар учун шу динни танлади. Бас, мусулмон бўлган ҳолингиздагина дунёдан ўтинг». (Эй яҳудийлар) ёки Яъқубга ўлим келгач, у ўғилларига: «Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар?» деганида «Сенинг Тангринг ва оталаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқларнинг тангриси бўлмиш ягона Аллоҳга ибодат қиламиз ва бизлар фақат Унинг ўзигагина бўйинсунувчилармиз», деб жавоб қилганларига гувоҳ бўлганмисизлар» (Бақара сураси, 132-133-оятлар), деб айтган.

Душанба, 27 Август 2018 14:46

711/4 - ҳадис

 

711- وَعَنِ ابْنِ شُمَاسَةَ، قَالَ: حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ العَاصِ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلاً، وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ، فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ: يَا أَبَتَاهُ، أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بكَذَا؟ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا؟ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ: إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللهِ، إِنِّي قَدْ كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلاَثٍ: لَقَدْ رَأَيْتُني وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ مِنِّي، وَلاَ أَحَبَّ إِليَّ مِنْ أَنْ أَكُونَ قَدِ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ، فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ. فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الإِسْلامَ في قَلْبي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ: ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلأُبَايعْكَ، فَبَسَطَ يَمِينَهُ فَقَبَضْتُ يَدِيَ، فَقَالَ: «مَالَكَ يَا عَمْرُو؟» قُلْتُ: أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ: «تَشْتَرِطُ مَاذَا؟» قُلْتُ: أَنْ يُغْفَرَ لِي، قَالَ: «أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الإِسْلاَم يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ، وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهَا، وَأَنَّ الحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ؟»، وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِليَّ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَلاَ أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ، وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلأَ عَيْنِي مِنْهُ إِجْلاَلاً لَهُ، وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ، لأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلأَ عَيْنِي مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الحَالِ لَرَجَوتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الجَنَّةِ. ثُمَّ وُلِّينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا؟ فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلاَ تَصْحَبَنِّي نَائِحَةٌ وَلاَ نَارٌ، فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي، فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا، ثُمَّ أَقِيمُوا حَولَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ، وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا، حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ، وَأَنْظُرَ مَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي. رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

قوله: «شُنُّوا» رُويَ بالشين المعجمة وبالمهملةِ، أَي: صبُّوهُ قليلاً قَليلاً. والله سبحانه أَعلم.

 

711/4. Ибн Шамоса розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

Бизлар Амр ибн Осс розияллоҳу анҳунинг ҳузурларига кирсак, у киши ўлим талвасасида ётган эканлар. Узоқ йиғлаб, юзларини девор тарафга қилиб олдилар. Ўғиллари: «Эй отажон! Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сиз ҳақингизда ундоқ ва бундоқ башорат қилмаганларми? Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сиз ҳақингизда ундоқ ва бундоқ башорат қилмаганларми?» деганларида, у киши юзларини (биз томонга) буриб: «Бизларнинг энг афзал ҳисоблайдиган амалимиз «Ла илаҳа иллаллоҳу ва анна Муҳаммадан Расулулоҳ»дир. Менинг ҳаётим уч қисмга бўлинади.

(Биринчиси): Эсимда, мен Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни мендан кўра кўпроқ ёмон кўрадиган бирор киши йўқ эди. Энг яхши кўрган нарсам, имкониятини топсам‑у, у зотни қатл этсам. Агар мана шу ҳолатда вафот этганимда, дўзах аҳлидан бўлар эдим.

(Иккинчиси шуки): Қачонки, Аллоҳ қалбимни исломга мойил этганида, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига бориб, байъат қилишим учун қўлингизни беринг, десам, у зот қўлларини бердилар. Мен эса қўлимни тортиб олдим. Шунда у зот: «Эй Амр, сенга нима бўлди?» дедилар. Мен: «Шарт қўйишни хоҳлайман», дедим. У зот: «Нимани шарт қўясан?» дедилар. Мен: «Гуноҳларим кечирилиши», дедим. У зот: «Ислом ўзидан олдинги гуноҳларни кечиришини билмасмидинг? Ҳижрат ҳам ўзидан олдинги гуноҳларни кечиришини билмасмидинг? Ҳажни адо этиш ҳам ўзидан олдинги гуноҳларни кечиришини билмасмидинг?» дедилар. Ўша кундан бошлаб менинг назаримда ҳеч ким Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламчалик ҳайбатли ва маҳбуб эмас эди. Мен у зотдан ҳайбатланганим сабабли кўзимни қувонтирадиган даражада у зот юзларига боқмадим. Агар бирор киши у зотнинг (қанақа эканликларини) сифатлаб беришимни сўраб қолса, уни айтиб бера олмайман. Чунки мен кўзимни қувонтирадиган даражада у зот юзларига қарамаганман. Агар мана шу ҳолатда ўлганимда, жаннат аҳлидан бўлишликни умид қилар эдим.

(Учинчиси): Кейин баъзи ишларга бошлиқ қилиндик. Ҳолим нима бўлишини билмайман. Агар вафот этадиган бўлсам, орқамдан йиғловчиларни ҳам, оловни ҳам эргаштирманг. Агар дафн қилсангизлар, тупроқни оз-оздан солинглар. Сўнгра қабрим тепасида бир туяни сўйиб, гўштини тақсимлагунча вақт туринглар. Мен сизларга ҳамроҳ бўлиб, Роббим элчисига нима деб жавоб беришимга тайёрланиб олайин», дедилар.

Имом Муслим ривоятлари.

Душанба, 27 Август 2018 14:43

710/3 - ҳадис

 

710- وَعَنْ أَبِي هُرَيرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَمَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا فِي نَفَرٍ، فَقَامَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا، فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ، فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا للأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ، فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا؟ فَلَمْ أَجِدْ، فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَهُ - وَالرَّبِيعُ: الجَدْوَلُ الصَّغِيرُ - فَاحْتَفَزْتُ، فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ. فَقَالَ: «أَبُو هُرَيرَةَ؟» فَقُلْتُ: نَعَمْ يَا رَسُولَ اللهِ، قَالَ: «مَا شَأْنُكَ» قُلْتُ: كُنْتَ بَيْنَ ظَهْرَيْنَا فَقُمْتَ فَأَبَطَأْتَ عَلَيْنَا، فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا، فَفَزِعْنَا، فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الحَائِطَ، فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ، وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي. فَقَالَ: «يَا أَبَا هُرَيرَةَ» وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ فَقَالَ: «اذْهَبْ بِنَعْلَي هَاتَيْنِ، فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إلاَّ اللهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ، فَبَشِّرْهُ بِالْجنَّةِ» وَذَكَرَ الحَدِيثَ بِطُولِهِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ.

«الرَّبيعُ» النَّهْرُ الصَّغِيرُ، وَهُوَ الجدْوَلُ، بفتح الجيم كَمَا فَسَّرهُ في الحَدِيثِ. وقولُه: «احْتَفَزْت» رويَ بالرَّاءِ وبالزَّاي، ومعناهُ بالزاي: تَضَامَمْتُ وتصَاغَرْتُ حَتَّى أَمْكَنَني الدُّخُولُ.

 

710/3. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

Биз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам атрофларида ўтирган эдик. Биз билан Абу Бакр ва Умар розияллоҳу анҳумолар ҳамда бир неча нафар саҳобалар ҳам бор эди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизнинг орамиздан туриб кетдиларда, тез қайтиб келавермадилар. У зотни йўқотиб қўйдикми, деб қўрқиб кетдик. Кейин ўринларимиздан турдик. Биринчи бўлиб мен қўрқдим. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламни ахтаргани чиқиб, ансорийлардан бўлган Бани Нажжор қабиласининг девори ёнига бордим. Дарбозасини ахтариб, унда айландим. Лекин дарбозани топа олмадим. Қарсам, бир кичкина ариқ бор экан. Девор ташқарисидаги бир қудуқдан боғнинг ўртасига кираётган экан. У ердан қазидимда, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳузурларига кирдим. У зот: «Абу Ҳурайрами?» дедилар. Мен: «Ҳа, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Нима учун келдинг?» дедилар. Мен: «Сиз бизнинг орамизда бирга ўтириб, кейин тез қайтиб келавермаганингиздан кейин сизни йўқотиб қўйдикми, деб қўрқиб кетдик. Биринчи қўрққан киши мен бўлдим. Мана бу деворга келдим. Ва худди тулки кавлагандек кавлаб кирдим. Анави кишилар ҳам орқамда туришибди». У зот икки кавушларини бериб: «Эй Абу Ҳурайра, бу икки кавушим билан боргинда, мана бу боғ ташқарисида Аллоҳ Таолонинг якка ва ягоналигини чин қалбидан билиб, гувоҳлик берган кишига жаннат хушхабарини бергин», деб ҳадиснинг узун ҳолича зикр қилдилар.

Имом Муслим ривоятлари.

Душанба, 27 Август 2018 14:38

709/2 - ҳадис

 

709- وَعَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ، ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ: لأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَلأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا، فَجَاءَ الْمَسْجِدَ، فَسَأَلَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا: وَجَّهَ هَهُنَا، قَالَ: فَخَرَجْتُ عَلَى أَثَرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ، حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ وَتَوَضَّأَ، فَقُمْتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ قَدْ جَلَسَ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ، وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا، وكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي البِئْرِ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفَتُ، فَجَلَسْتُ عِنْدَ البَابِ فَقُلْتُ: لأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ اليَوْمَ. فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ، فَدَفَعَ البَابَ فَقُلْتُ: مَنْ هَذَا؟ فَقَالَ: أَبُو بَكْرٍ، فَقُلْتُ: عَلَى رِسْلِكَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ، فَقَالَ: «ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالجَنَّةِ» فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ: ادْخُلْ وَرَسُولُ اللهِ يُبشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ، فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ فِي القُفِّ، وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي البِئْرِ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ، ثُمَّ رَجَعْتُ وَجَلَسْتُ، وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي، فَقُلْتُ: إنْ يُرِدِ اللهُ بِفُلاَنٍ - يُريدُ أَخَاهُ - خَيْرًا يَأْتِ بِهِ. فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ البَابَ، فَقُلْتُ: مَنْ هَذَا؟ فَقَالَ: عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ: فَقُلْتُ: عَلَى رِسْلِكَ، ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَقُلْتُ: هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ؟ فَقَالَ: «ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ» فَجِئْتُ عُمَرَ، فَقُلْتُ: أَذِنَ وَيبُشِّرُكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بِالْجَنَّةِ، فَدَخَلَ فَجَلَسَ مَعَ رَسُول اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ فِي القُفِّ عَنْ يَسَارِهِ وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي البِئْرِ، ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ فَقُلْتُ: إِنْ يُرِدِ اللهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا ­- يَعْنِي أَخَاهُ - يَأْتِ بِهِ. فَجَاءَ إِنْسَانٌ فَحَرَّكَ البَابَ فَقُلْتُ: مَنْ هَذَا؟ فَقَالَ: عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ، فَقُلْتُ: عَلَى رِسْلِكَ، وَجِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ: «ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُهُ» فَجِئْتُ فَقُلْتُ: ادْخُلْ وَيُبشِّرُكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بِالجَنَّةِ مَعَ بَلْوَى تُصِيبُكَ، فَدَخَلَ فَوَجَدَ القُفَّ قَدْ مُلِئَ، فَجَلَسَ وُجَاهَهُمْ مِنَ الشَّقِّ الآخِرِ. قَالَ سَعِيدُ بنُ الْمُسَيَّبِ: فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ. مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.

وَزَادَ فِي رِوَايَةٍ: «وَأَمَرَنِي رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بِحِفْظِ البَابِ وَفِيهَا: أَنَّ عُثْمَانَ حِينَ بَشَّرَهُ حَمِدَ اللهَ تَعَالَى، ثُمَّ قَالَ: اللهُ الْمُسْتعَانُ.

قوله: «وجَّهَ» بفتحِ الواوِ وتشديدِ الجيمِ، أَيْ: توجَّهَ. وقوله: «بِئْر أريسٍ»: هو بفتحِ الهمزةِ وكسرِ الراءِ، وبعْدَها ياء مثَناةٌ مِن تحت ساكِنَةٌ، ثُمَّ سِينٌ مهملةٌ، وهو مصروفٌ، ومنهمْ منْ منَع صرْفَهُ. «والقُفُّ» بضم القاف وتشديدِ الفاء: هُوَ الْمَبْنِيُّ حَوْلَ البِئْرِ. قوله: «عَلى رِسْلِك» بكسر الراءِ على المشهور، وقيل بفتحها، أَيْ: ارْفُقْ.

 

709/2. Абу Мусо ал-Ашъарий розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:

Бу киши уйларида таҳорат қилиб, сўнгра (кўчага) чиқдиларда: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг этакларини маҳкам тутиб, албатта мана шу кунда у зот билан бирга бўламан», дедилар. Масжидга келиб, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни сўради. Улар: "Ҳов анави тарафга қараб юрдилар», дейишди. Мен ҳам у зотни сўраб-сўраб, изларидан чиқдим. Арис* қудуғига кириб кетган эканлар. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қазои ҳожат қилиб, таҳорат қилиб бўлгунларича эшик олдида ўтирдим. Сўнг у зот томон туриб бордим. Қарасам, Арис қудуғининг устида, лабининг ўртасида болдирларини очиб, қудуқ ичига осилтириб ўтирган эканлар. У зотга салом бердим-да, кейин қайтиб, эшик олдига ўтирдим. «Бугун Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга эшикбон бўламан», дедим. Кейин Абу Бакр розияллоҳу анҳу келиб, эшикни итарди. «Ким бу?» дедим. «Абу Бакр», деди. «Шошмай тур», дедим-да, кейин бориб: «Эй Аллоҳнинг Расули, Абу Бакр экан, изн сўраяпти», дедим. У зот: «Изн бер ва унга жаннат башоратини бер», дедилар. Мен келиб, Абу Бакрга: «Кир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сенга жаннат башоратини беряптилар», дедим. Абу Бакр кириб, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўнг томонларига, у зот билан бирга (қудуқнинг) лабига ўтирди-да, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам қилганларидек, оёқларини қудуқ ичига осилтирди ва болдирларини очиб олди. Кейин мен яна қайтиб келиб, ўтирдим. Акамни таҳорат қилиб, менга етиб олади деб қолдириб кетаверган эдим. Агар Аллоҳ Фалончига яхшиликни ирода қилган бўлса, – яъни акасига – уни бу ерга келтиради, деб турган эдим, қарасам, бир одам эшикни қимирлатяпти. «Ким бу?» дедим. У: «Умар ибн Хаттоб», деди. «Шошмай тур» дедим-да, кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига бориб, салом бериб: «Умар ибн Хаттоб экан, изн сўраяпти», дедим. У зот: «Унга изн бер ва жаннат башоратини бер», дедилар. Мен Умарнинг олдига келиб: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам сенга жаннат башоратини бериб, киришингга изн бердилар», дедим. У кирди-да, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг чап ёнларига, қудуқнинг лабига у зот билан бирга ўтирди ва оёқларини қудуқ ичига осилтирди. Кейин яна қайтиб келиб, ўтирдим. Агар Аллоҳ Фалончига яхшиликни ирода қилган бўлса, уни бу ерга келтиради, деб турган эдим, яна бир одам келиб, эшикни қимирлата бошлади. «Ким бу?» дедим. У: «Усмон ибн Аффон», деди. «Шошмай тур», дедим-да, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келиб, у зотга хабар қилдим. «Унга изн бер ва бошига келадиган балолар эвазига жаннат башоратини бер», дедилар. Мен унинг олдига келиб, унга: «Кир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бошингга келадиган бало эвазига сенга жаннат башоратини бердилар», дедим. У ичкарига кирди-да, (қудуқ) лабининг тўлганини кўриб, нариги ярмига, у зотнинг рўпараларига ўтирди».

Саъид ибн Мусайяб: «Мен буни уларнинг қабрларига йўйдим», деб айтдилар.*

Муттафақун алайҳ.

Бошқа ривоятда: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мени дарбозани пойлаб туришга буюрдилар. Усмонга жаннат хушхабари берганларида, Аллоҳга ҳамд айтиб, Аллоҳ ўзи мададкор, деб айтганлари» зиёда қилинган.

 

* Арис қудуғи – Мадинаи Мунавварадаги Қубо масжиди яқинида жойлашган қудуқ ва шу қудуқ ўрнашган боғ. Арабларда боғларни улардаги қудуқ номи билан аташ одати бўлган.

Изоҳ: Саъид ибн Мусайяб раҳматуллоҳи алайҳ Абу Бакр розияллоҳу анҳу билан Умар розияллоҳу анҳунинг Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг икки тарафларида ўтиришларини қабрда ҳам худди шундай икки ёнларида бўлишларига ишора сифатида кўрган экан.

Душанба, 27 Август 2018 14:31

708/1 - ҳадис

 

708- عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ وَيُقَالُ أَبُو مُحَمَّدٍ وَيُقَالُ أَبُو مُعَاوِيةَ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيهِ وَسَلَّمَ بَشَّرَ خَدِيجَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا، بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبٍ، لاَ صَخَبَ فِيهِ وَلاَ نَصَبَ. مُتَّفَقٌ عَلَيهِ.

«الْقَصَبُ» هُنا: اللُّؤْلُؤ الْمُجوفُ. «والصَّخبُ» الصِّياحُ واللَّغَطُ. «وَالنَّصَبُ»: التعبُ.

 

708/1. Абу Муовия Абдуллоҳ ибн Абу Авфо розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади:

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Хадича розияллоҳу анҳога марвариддан қурилган, шовқин ҳам, чарчоқ ҳам бўлмайдиган жаннатдаги бир уйнинг хушхабарини бердилар.

Муттафақун алайҳ.

 

95- باب استحباب التبشير والتهنئة بالخير

95-боб

Бирор яхши ҳолат пайдо бўлса, хурсандлик ила хабарини бериб, табриклашнинг фазилати

 

قَالَ الله تَعَالَى: {فَبَشَّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ القَوْلَ فَيتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ} [الزمر (17، 18)].

وقال تَعَالَى: {يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُقِيمٌ}. [التوبة (21)].

وقال تَعَالَى: {وَأَبْشِرُوا بِالجَنَّةِ الَّتي كُنْتُم تُوعَدُونَ}. [فصلت (30)].

وقال تَعَالَى: {فَبَشَّرْنَاهُ بِغُلاَمٍ حَلِيمٍ} [الصافات (101)].

وقال تَعَالَى: {وَلَقدْ جَاءتْ رُسُلُنَا إبْراهِيمَ بِالبُشْرَى} [هود (69)].

وقال تَعَالَى: {وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إسْحَاقَ يَعْقُوبَ} [هود (71)].

وقال تَعَالَى: {فَنَادَتْهُ المَلاَئِكَةُ وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي في المِحْرَابِ أَنَّ اللهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيَى} [آل عمران (39)].

وقال تَعَالَى: {إِذْ قَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ يَا مَرْيَمُ إنَّ اللهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمسِيحُ} [آل عمران (45)] الآية.

والآيات في الباب كثيرة معلومة.

وأما الأحاديث فكثيرةٌ جِدًّا وهي مشهورة في الصحيح، مِنْهَا:

 

 

Аллоҳ Таоло: «Бас, (эй Муҳаммад), менинг бандаларимга сўзга қулоқ тутиб, унинг энг гўзалига (яъни нажотга элтгувчи рост сўзга) эргашадиган зотларга хушхабар беринг!» (Зумар сураси, 17-18-оятлар).

«Парвардигорлари уларга ўз тарафидан раҳмат ва ризолик ҳамда улар учун бўладиган жаннатлар хушхабарини берурки, у жаннатларда доимий неъматлар бордир» (Тавба сураси, 21-оят).

«Сизларга ваъда қилинган жаннат хушхабари билан шодланинглар» (Фуссилат сураси, 30-оят).

«Бас, Биз унга бир ҳалим ўғилнинг хушхабарини бердик» (Вассоффат сураси, 101-оят).

«(Дарҳақиқат, Бизнинг элчиларимиз) — фаришталар Иброҳимга (Исҳоқ исмли фарзанд кўриши ҳақида) хушхабар билан келдилар» (Ҳуд сураси, 69-оят).

«(Парда ортида Иброҳимнинг) хотини турган эди. У (фаришталарнинг Лут қавмини ҳалок қилиш учун келганликларини эшитиб) кулди — хурсанд бўлди. Шунда Биз (фаришталаримиз воситасида) у аёлга Исҳоқ (исмли ўғил кўриниши) ҳақида ва Исҳоқдан кейин Яъқуб (исмли набира кўриши) ҳақида хушхабар бердик» (Ҳуд сураси, 71-оят).

«Сўнг меҳробда намоз ўқиб турган вақтида унга фаришталар нидо қилдилар: «(Эй Закариё), Аллоҳ сенга Аллоҳнинг сўзини тасдиқ этадиган, (сўз қавмига) хожа бўладиган, (шаҳватлардан ўзини) тиядиган ва солиҳ пайғамбарлардан бўладиган Яҳё исмли фарзанд хушхабарини берур» (Оли Имрон сураси, 39-оят).

«Фаришталар: «Ё Марям, албатта, Аллоҳ сенга Ўзининг Сўзини хушхабар қилиб берадики, унинг исми ал-Масиҳ Исо ибн Марям бўлур» (Оли Имрон сураси, 45-оят), - деб айтган.

islom.uz © 2003-2018.
Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.


Яндекс.Метрика
Masjid.uz.
Отличные.